Ο μύθος της παρακίνησης

Πολλές φορές σκεφτόμαστε ότι για να μπορέσουμε να πετύχουμε οτιδήποτε, πρέπει πρώτα απ’ όλα να έχουμε ένα σοβαρό κίνητρο. Πέρα από τις συζητήσεις μου με εσάς, η εμπειρία μου στο χώρο μεγάλων εταιριών, μου δίδαξε ότι το management βασίζεται εν πολλοίς σε αυτή τη λογική. Για να παρακινηθεί το δίκτυο πωλήσεων σε εταιρείες όπως είναι π.χ. οι φαρμακευτικές ή οι ασφαλιστικές, θέτουν στόχους οι οποίοι τις περισσότερες φορές έχουν να κάνουν με χρηματικά έπαθλα και ταξίδια. Εσείς τι λέτε, είναι η παρακίνηση ή αλλιώς το motivation, ο τρόπος που μας ενεργοποιεί ώστε να πετύχουμε οτιδήποτε; Με λίγα λόγια είναι σωστό ή λάθος; Δεν ξέρω τι θα απαντήσετε, αλλά θα ήθελα να σας πω ότι αυτή η άποψη είναι λανθασμένη και οπωσδήποτε παρωχημένη.

Οι περισσότεροι από εμάς θα απαντήσουν ότι το “motivation”, είναι ο σωστός τρόπος για να πετύχουμε στόχους που μας ζορίζουν, κουράζουν, πιέζουν, αγχώνουν και ό,τι άλλο. Χωρίς λοιπόν να το καταλάβουμε, υιοθετώντας αυτό τον τρόπο σκέψης, εγκλωβιζόμαστε στη φάκα των κινήτρων.

Ποια είναι όμως η παγίδα των κινήτρων; Σύμφωνα με τον Dr. Harris, η παγίδα ή η φάκα των κινήτρων, μας ακινητοποιεί γιατί περιμένουμε να αισθανθούμε παρακινημένοι πριν κάνουμε το πρώτο βήμα. Βρισκόμαστε σε κατάσταση αναμονής, περιμένοντας κάποιος να μας δώσει να πιούμε το μαγικό φίλτρο του Αστερίξ. Στις συνεδρίες με εργαζόμενους που οι ετήσιοι στόχοι μοιάζουν να τους πνίγουν, έχουν δηλώσει ακριβώς αυτό, ότι δεν βρίσκουν νόημα σε αυτό που καλούνται να κάνουν. Ότι ο κόπος είναι μεγαλύτερος από το έπαθλο ή ότι όλο αυτό δεν ταιριάζει με τη λογική τους. Εν ολίγοις, δεν νιώθουν παρακινημένοι και αυτό είναι ένα θέμα στο οποίο αξίζει τον κόπο να εμβαθύνουμε. 

Το ζητούμενο εδώ είναι, ότι αν περιμένεις να υπάρξει το σωστό κίνητρο, κομμένο και ραμμένο στα μέτρα σου, για να ξεκινήσεις το ταξίδι προς το στόχο σου, μπορεί να περιμένεις όλη σου τη ζωή. Περιμένεις εσύ αλλά περιμένει και το κίνητρο από σένα και αυτό συμβαίνει γιατί η δράση έρχεται πρώτη και το κίνητρο ακολουθεί. Με λίγα λόγια, ξεκίνα και θα βρεις το δικό σου λόγο για τον οποίο αξίζει τον κόπο να βαδίσεις προς το στόχο σου.

Τι θέλω να πω; 

Είναι πολλές οι φορές που δεν έχω καθόλου όρεξη να παρακολουθήσω π.χ. το μάθημα της yoga. Θέλω να μείνω στο γραφείο ή στο σπίτι και να κάνω όλα όσα με ευχαριστούν. Κάθε φορά όμως που επιβάλλω στον εαυτό μου να πάει στο μάθημα, μετά τη λήξη του, νιώθω ικανοποίηση που με “έσπρωξα”, ευεξία και απόλυτη ηρεμία. Γιατί συμβαίνει αυτό; Γιατί η δράση προηγήθηκε και το κίνητρο, να έχω καλύτερη υγεία, ακολούθησε.

Η δράση δεν είναι οποιαδήποτε τυχαία ή άστοχη ενέργεια. Η δράση έχει δέσμευση και είναι πολύτιμη γιατί συνάδει με τις αξίες της ζωής μας. Με αυτό που εμείς επιλέγουμε να είμαστε, συνειδητά και όχι “γιατί έτσι έκατσε”. Όταν λέω ότι επιλέγω να είμαι υγιής, φροντίζω τη διατροφή μου και την ενδυνάμωση του σώματός μου, γιατί αυτός είναι ο δικός μου προσωπικός στόχος και δεν έχει να κάνει με τα πρότυπα ομορφιάς που μας επιβάλλουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η πολύτιμή μου δράση είναι ότι έχω κατά νου να με φροντίζω, από μέσα προς τα έξω και να απολαμβάνω τα αποτελέσματα αλλά και να μου επιτρέπω μικρές ανθρώπινες ατασθαλίες. Εννοείται ότι θα κάνω αταξίες!

Όσο δεν αποφασίζουμε να αναλάβουμε δράση, οι στόχοι απομακρύνονται από εμάς κι εμείς από αυτούς. Εάν π.χ. κάνω στην άκρη την ευεξία μου και την αντικαταστήσω από την κακώς ενοούμενη ‘’καλοπέραση’’, τότε θα πρέπει να ορίσω τι σημαίνει η λέξη αυτή. Γιατί συνήθως εννοούμε το ‘’όσα πάνε και όσα έρθουνε’’ και τότε, όταν έρθω αντιμέτωπη με το αποτέλεσμα των πράξεών μου, τι είναι πιο πιθανό να πω; ‘’Δεν είχα κίνητρο βρε παιδί μου’’. 

Έχω δουλέψει με αρκετούς που περίμεναν το κίνητρο για να τους ‘’σκουντήσει’’ ώστε να κάνουν πράγματα που θα τους έκαναν π.χ πιο χαρούμενους, περισσότερο συγκεντρωμένους, οργανωμένους, προσεκτικούς με τη διατροφή τους και ό,τι άλλο.  Αυτό που συνήθως λέω είναι ότι αξίζει τον κόπο να ξεκινήσετε. Ξεκινήστε να σας φροντίζετε, είτε στην εργασία σας είτε στην προσωπική σας ζωή και δείτε τι θα συμβεί. Κανένας από εμάς δεν έχει διαρκώς κίνητρα, είναι όμως άξιο λόγου να παρατηρήσετε τι συμβαίνει όταν προσαρμόζετε τα κίνητρα που σας θέτουν, στις δικές προσωπικές αξίες και ανάγκες.

Εάν π.χ. ένας στόχος είναι ένα μακρινό ταξίδι και εσείς δεν μπαίνετε με κανένα τρόπο σε αεροπλάνο, τότε εγκαταλείποντας την προσπάθεια πριν καλά-καλά ξεκινήσετε, θα νιώσετε τη γεύση της ‘’αποτυχίας’’ και θα έχετε καταδικάσει τον εαυτό σας ως ανίκανο/η και αποτυχημένο. Θα βλέπτε τους άλλους να προχωρούν καλπάζοντας και το δικό σας στομάχι θα δένετε κόμπος και θα περάσετε στην πιο εύκολη λύση, την αυτοτιμωρία. Η έννοια της λέξεως “ανίκανος/η” θα σας συντροφεύει και θα σας “κονταίνει” καθημερινά. 

Χωρίς να το θέλετε, θα απομακρύνεστε από το δοτό σας στόχο μουρμουρίζοντας ‘’θα το κάνω αύριο’’ ή ‘’θα ξεκινήσω από βδομάδα’’ και η τραγική απάντηση που θα σας δίνει το μυαλό σας θα είναι ‘’δεν μπορείς γιατί δεν είσαι αρκετά καλός/η’’ και ειλικρινά δεν το αξίζετε.

Τι μπορείτε να κάνετε;

Επαναπροσδιορίστε τα πράγματα και τις καταστάσεις προς όφελός σας. Κόψτε τον στόχο σας σε πολλά μικρά κομμάτια. Ημερήσια, μηνιαία ή εβδομαδιαία και ό,τι βολεύει τον κάθε ένα από εσάς, ώστε να είναι εύκολα διαχειρίσιμος. Ορίστε με ποιό τρόπο θα σας επιβραβεύσετε. Θα έχετε κερδίσει περισσότερα χρήματα και θα μπορέσετε να απολαύσετε αυτά που εσείς θέλετε; Θα μπορέσετε να πάρετε μεγαλύτερη άδεια; Μελετήστε τι ακριβώς μπορείτε να κάνετε ώστε να γυρίσετε όλη την κατάσταση που σας πιέζει και σας αγχώνει προς όφελός σας.

Ποιά είναι τα βήματα που μπορείτε να ακολουθήσετε;

• Επαναπροσδιορίστε το στόχο σας δίνοντάς του τη μορφή και το αποτέλεσμα που σας ταιριάζει.
• Ξεκινήστε με τόλμη και χωρίς αναβολή, ένα “πάμε” είναι πολλές φορές αρκετό.
• Φτιάξτε το δικό σας πρόγραμμα μην αντιγράφετε αυτά που δεν μπορείτε ή δεν θέλετε να κάνετε. 
• Ακολουθήστε τις προσωπικές αξίες και αρχές στη ζωή σας.

Τι θα έχετε τελικά κερδίσει; Εστιάζοντας στη δράση και όχι στα κίνητρα, θα παρατηρήσετε ότι η ιδέα του κινήτρου ήταν όλη ένας μύθος.

Και όπως πάντα, μοιραστείτε αν θέλετε μαζί μου τα αποτελέσματα της προσπάθειάς σας.

“Ο βιρτουόζος δεν υπηρετεί τη μουσική. Υπηρετεί τον εαυτό του”
Jean Cocteau

* * *

 

Ας μην ξεχνάμε ότι κάθε σχέση είναι διαφορετική, ειδικά αυτή με τον εαυτό μας. Καλό είναι να μην υποτιμάται η συνεργασία με έναν εξειδικευμένο σύμβουλο που με τις γνώσεις του και την εμπειρία του θα μπορέσει να προσφέρει βοήθεια και μια πιο ξεκάθαρη ματιά. Σε περίπτωση που θέλετε να μιλήσετε για τους δικούς σας προβληματισμούς, κλείστε τη συνεδρία σας εδώ για να συζητήσουμε ό,τι σας απασχολεί.

Γαβριέλλα Καραπατή