Η επιδημία της μοναξιάς
Όταν ξεκίνησα να γράφω αυτό το άρθρο, είχα κατά νου όλα τα tips που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο σχετικά με τη μοναξιά. Τι να κάνουμε αλλά και τι να αποφύγουμε ώστε να καταφέρουμε να αντιμετωπίσουμε αυτή την επιδημία. Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι από εμάς, ψάχνουμε την εύκολη λύση, πως θα γλιτώσουμε δηλαδή από αυτό που μας ταλαιπωρεί και τελικά, χάνουμε πολύτιμο χρόνο μένοντας αδρανείς.
Καλό θα ήταν να συνειδητοποιήσουμε ότι τη μοναξιά τη δημιουργούμε, δεν την βρίσκουμε. Κανένας από εμάς δεν φύτρωσε σε αυτόν τον κόσμο και βάση αυτού, όλοι έχουμε έναν κύκλο κοντινών ανθρώπων. Ακόμα και τα άτομα που έχουν μεγαλώσει μακριά από τις οικογένειές τους, με κάποιους έχουν δημιουργήσει πιο στενές σχέσεις. Οι άνθρωποι είμαστε κοινωνικά ζώα, ζούμε και αναπτυσσόμαστε μέσα στις δικές μας αγέλες. Όλοι;
Σίγουρα όχι όλοι. Αρκετοί επιλέγουν τη μοναξιά και αυτοί οι άνθρωποι είναι μοναχικοί και όχι μόνοι. Τα έχουν βρει με τον εαυτό τους, έχουν τακτοποιήσει το παζλ των ανασφαλειών τους, ζουν με ισορροπία και δεν τους τρομάζει η ιδέα ενός άδειου σπιτιού. Οι εικόνες που έχουν στο μυαλό τους για το μέλλον τους, δεν είναι σκοτεινές και δεν νιώθουν λύπη. Είναι ο δικός τους συνειδητός τρόπος ζωής.
Τι γίνεται όμως με όλους τους άλλους που δηλώνουν ότι ‘’δεν αντέχουν άλλο’’ και ποιά είναι η ευθύνη του εαυτού τους στην αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης;
Στις συνεδρίες μιλάμε συχνά για την αυτοεξάρτηση. Μαθαίνουμε ότι ο κάθε ένας από εμάς, εξαρτάται από τη φροντίδα του εαυτού του. Όποιος παραδέχεται ότι δεν θέλει να είναι μόνος και φτάνει να συνειδητοποιήσει την ευθύνη του εαυτού του, οφείλει να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε να διευρύνει τον κοινωνικό του κύκλο και να τολμήσει να βγει προς τα έξω.
Η πιο συνηθισμένη διαδρομή είναι της αυτολύπησης. Σίγουρα αν έχουμε μείνει για καιρό μόνοι, δυσκολευόμαστε να αναλάβουμε δράση. Ειδικά όταν για τον οποιοδήποτε σοβαρό λόγο, οι άνθρωποι έχουν απομακρυνθεί μεταξύ τους με αποτέλεσμα η αλληλεπίδραση και οι κοινωνικές σχέσεις να είναι ανύπαρκτες. Τότε έρχονται αντιμέτωποι με την εξαφάνιση φίλων, γνωστών και την αδιαφορία συναδέλφων και νιώθουν ότι ζουν στο περιθώριο. Το ξέρω, το γνωρίζω, το έχω περάσει, όταν επί δέκα χρόνια φρόντιζα τους δύο μου γονείς που έπασχαν από άνοια. Είχα ξεχάσει να ζω και είχα απομονωθεί.
Όταν συνειδητοποίησα τι ακριβώς συνέβαινε, σκέφτηκα ότι είχα δύο επιλογές. Η πρώτη και πιο εύκολη ήταν να αναλάβω το ρόλο του θύματος και η δεύτερη να δράσω άμεσα. Επέλεξα τη δεύτερη και γράφτηκα σε μια σχολή tango. Ήξερα ότι όποιον θα γνώριζα εκεί, αν μη τι άλλο θα του/της άρεσε αυτό το είδος μουσικής, ο χορός και η αντίστοιχη κουλτούρα που συνοδεύει το tango. Επομένως, οι συμμαθητές, οι συμμαθήτριές μου κι εγώ, θα είχαμε ένα τουλάχιστον κοινό ενδιαφέρον, το χορό και αυτό ήταν για μένα η καινούργια μου αφετηρία.
Τι έγινε τελικά; Κοινωνικοποιήθηκα εκ νέου. Κράτησα από το παρελθόν όποιους ανθρώπους μου έκαναν καλό και δημιούργησα νέους κύκλους. Θα με ρωτήσετε, εξαιτίας του tango; Όχι βέβαια, η κοινωνικοποίηση ήρθε γιατί έδρασα, γιατί πήρα τις αποφάσεις μου, γιατί έδωσα μια νέα ευκαιρία στη ζωή μου και τήρησα την υπόσχεση που είχα δώσει στον εαυτό μου και ανακάλυψα καινούργιες διαδρομές. Πλέον τα μάτια μου και τα αυτιά μου ήταν ανοιχτά για να αδράξω κάθε ευκαιρία.
Αν αναρωτιέστε γιατί κάποιοι άνθρωποι μένουν παγιδευμένοι μέσα στη μοναξιά τους, θα σας πως ότι υπάρχουν πάντα οι κατάλληλες δικαιολογίες που χρησιμοποιούμε και μας κρατούν εγκλωβισμένους σε έναν τρόπο ζωής που μας ‘’στενεύει’’.
Τι λέμε συνήθως;
Δεν έχω χρήματα για να κάνω κάποια δραστηριότητα.
Μέσα από τους Δήμους και τις Κοινότητές θα βρεις εξαιρετικά οικονομικά προγράμματα από τα οποία θα μπορούσες να ξεκινήσεις.
Πηγαίνω στον στίβο ή το κολυμβητήριο αλλά δεν έχω γνωρίσει κανέναν.
Καλημέρα ή καλησπέρα έχεις πει, έχεις χαμογελάσει σε έναν άνθρωπο;
Πηγαίνεις συγκεκριμένες ώρες ή όποτε και όταν τύχει, επομένως και τα άγνωστα πρόσωπα εναλλάσσονται;
Κάθε Κυριακή πηγαίνω για ορειβασία με ένα συγκεκριμένο σύλλογο αλλά κανείς δεν μου μιλάει.
Δεν σου μιλάει κανείς ή αποφεύγεις να σου μιλήσουν;
Κάθεσαι στο ίδιο τραπέζι να φας με τους ορειβάτες ή κρύβεσαι ανάμεσα στα δέντρα;
Μήπως να τους κερνούσες κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας ξηρούς καρπούς για να γνωριστείτε;
Συμμετέχω ενεργά σε ομάδες κοινωνικής δικτύωσης αλλά συνεχίζω να είμαι μόνη/ος.
Υπάρχει αλληλεπίδραση με τον κόσμο;
Σχολιάζεις, γράφεις γι’ αυτά που σου αρέσουν ή μήπως απλώς παρακολουθείς;
Έχεις προτείνει να συναντηθείτε με τα άτομα που συμμετέχουν στην ίδια ομάδα;
Καταλαβαίνετε ότι οι απαντήσεις σε όλα τα παραπάνω είναι αρνητικές και η πιο συνηθισμένη απαίτηση που προκύπτει είναι ‘’θέλω οι άλλοι να μου λύσουν το πρόβλημα’’, να με πλησιάσουν, να μου μιλήσουν, να μου ζητήσουν ώστε να μην χρειαστεί να μιλήσω, να ζητήσω, να εκτεθώ, να προσπαθήσω. Κακά τα ψέματα, στην εποχή της ταχύτητας και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τα ‘’προξενιά’’ δεν είναι εύκολα.
Τι μπορείτε να κάνετε;
Ενταχθείτε σε ομάδες και φροντίστε να είστε ενεργοί. Οι κοινότητες βοηθούν, ειδικά όταν έχουμε αναλάβει να φέρουμε εις πέρας ένα έργο.
Αν δεν υπάρχει κάποια ομάδα στην περιοχή σας, δημιουργήστε την. Στις μέρες μας μάθαμε να εργαζόμαστε και να συναναστρεφόμαστε εξ αποστάσεως. Αυτή την εμπειρία ας την χρησιμοποιήσουμε προς όφελός μας και ας δημιουργήσουμε διαδικτυακές παρέες με αντίστοιχους ανθρώπους οι οποίοι μπορούν να μην ζουν στην ίδια πόλη με εμάς απαραίτητα αλλά να έχουν τις ίδιες επιθυμίες, αγωνίες, προβληματισμούς και ιδέες. Ανακαλύψτε τους.
Επενδύστε χρόνο στην καλλιέργεια των σχέσεών σας μέσω συνεπούς, συχνής και υψηλής ποιότητας δέσμευσης με τους άλλους.Αναζητήστε ευκαιρίες για να βοηθήσετε άλλους ανθρώπους. Αυτοί μπορεί να είναι φίλοι, γνωστοί, συνάδελφοι, άτομα της κοινότητάς σας, προσφέροντας κοινωφελές έργο.
Προσπαθήστε να μειώστε συνήθειες που σας οδηγούν στην απομόνωση όπως είναι η υπερβολική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τον χρόνο που αφιερώνετε σε ανθυγιεινές σχέσεις και τον δυσανάλογο χρόνο μπροστά σε οθόνες αντί για ανθρώπους.
Αν δείτε ότι δεν μπορείτε να ξεφύγετε από τις συνήθειες του παρελθόντος, μην διστάσετε να ζητήσετε βοήθεια.
Να θυμάστε ότι η αντιμετώπιση της μοναξιάς είναι μια διαδικασία που απαιτεί υπομονή και επιμονή. Μην είστε πολύ σκληροί με τον εαυτό σας εάν η πρόοδος είναι αργή στην αρχή, κάθε μικρό βήμα προς τα εμπρός είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση!
Η μοναξιά του ανθρώπου δεν είναι παρά ο φόβος του για τη ζωή.
Eugene O’Neill
* * *
Ας μην ξεχνάμε ότι κάθε σχέση είναι διαφορετική, ειδικά αυτή με τον εαυτό μας. Καλό είναι να μην υποτιμάται η συνεργασία με έναν εξειδικευμένο σύμβουλο που με τις γνώσεις του και την εμπειρία του θα μπορέσει να προσφέρει βοήθεια και μια πιο ξεκάθαρη ματιά. Σε περίπτωση που θέλετε να μιλήσετε για τους δικούς σας προβληματισμούς, κλείστε τη συνεδρία σας εδώ για να συζητήσουμε ό,τι σας απασχολεί.
Γαβριέλλα Καραπατή
