Τοξική Θετικότητα: Μια συχνή παγίδα

• Πόσο συχνά νιώθεις την πίεση να είσαι πάντα ΟΚ;
• Πόσο συχνά καταπιέζεις τα αρνητικά σου συναισθήματα για να διατηρήσεις μια θετική εικόνα;
• Μήπως ασκείς κριτική στους ανθρώπους που εκφράζουν ελεύθερα τη στενοχώρια ή τη λύπη τους;
• Πιστεύεις ότι η ευτυχία είναι μια μόνιμη κατάσταση;

‘’Η αυτοφροντίδα δεν είναι πολυτέλεια, είναι ανάγκη.’ Και ποτέ δεν ήταν πιο αληθινό από σήμερα, όπου η τοξική θετικότητα μας ωθεί στα όρια”.

Γεγονός είναι ότι τα social media προωθούν την ψεύτικη εικόνα της τέλειας ζωής και ειδικά οι νεότεροι, επηρεάζονται από αυτό που βλέπουν και προσπαθούν να μοιάσουν σε λανθασμένα πρότυπα με χαρούμενα και αψεγάδιαστα πρόσωπα. Ακούμε και διαβάζουμε αποφθέγματα διάσημων, που κανείς όμως δεν μπαίνει στον κόπο να τα αναλύσει αλλά και ειδικούς ή μη, να μας δίνουν συμβουλές για το πώς να είμαστε πάντα ευτυχισμένοι. Ωστόσο, αυτή η υπερβολική έμφαση στην θετικότητα κρύβει μια σκοτεινή πλευρά: την τοξική θετικότητα, με λίγα λόγια την απαξίωση των συναισθημάτων μας!

Έχετε ακούσει σίγουρα φράσεις όπως “σκέψου θετικά” ή “όλα θα πάνε καλά”. Ποια είναι όμως η αλήθεια; Ότι την ώρα που έχει πέσει ο ουρανός στο κεφάλι μου δεν μπορώ να σκεφτώ θετικά ούτε είναι εύκολο να πω “γκρεμίστηκε το σπίτι μου; δεν πειράζει, γιατί όλα θα πάνε καλά”. Όλα αυτά τα δουλεύουμε και τα επεξεργαζόμαστε σε δεύτερο χρόνο, για αρχή όμως μας επιτρέπουμε να νιώσουμε όλη την γκάμα των συναισθημάτων χωρίς ντροπή. Χωρίς να νιώθουμε “λίγοι”.

Είναι αλήθεια ότι η θετική σκέψη παίζει σημαντικό ρόλο στην ευημερία μας και η αλήθεια είναι ότι όσο περισσότερο προσπαθούμε να ανακαλύψουμε τον “ήλιο” μέσα μας, τόσο μεγαλύτερη εσωτερική δύναμη αποκτούμε . Όμως, υπάρχει μια λεπτή γραμμή που χωρίζει την υγιή αισιοδοξία από την τοξική θετικότητα.

Τι είναι η τοξική θετικότητα;

Η τοξική θετικότητα είναι η υπερβολική και ανειλικρινής προώθηση της θετικής σκέψης, που οδηγεί στην άρνηση, ελαχιστοποίηση ή ακύρωση των αρνητικών συναισθημάτων. Είναι η πίεση που νιώθουμε να είμαστε πάντα χαρούμενοι, αισιόδοξοι και να βλέπουμε τη φωτεινή πλευρά των πραγμάτων, ακόμη και όταν αντιμετωπίζουμε δύσκολες καταστάσεις με αποτέλεσμα αρκετές φορές να καταρρέουμε συναισθηματικά. 

Γιατί είναι επικίνδυνη η τοξική θετικότητα;

• Απαξιώνει τα αρνητικά συναισθήματα: Όταν προσπαθούμε να καταπιέσουμε τα αρνητικά μας συναισθήματα, αντί να τα επεξεργαστούμε, τα διογκώνουμε και είναι πιο δύσκολο να τα διαχειριστούμε.
• Μας απομακρύνει από τον εαυτό μας: Η συνεχής προσπάθεια να παρουσιάσουμε έναν τέλειο εαυτό στα social media και στους άλλους, μας απομακρύνει από την αυθεντικότητά μας. Και σας ρωτώ, ποιος ο λόγος να προβάλουμε την ζωή μας στις πλατφόρμες; Για τις καρδούλες και τα likes ή γιατί πραγματικά οι διαδικτυακοί “φίλοι” ενδιαφέρονται; Ή μήπως για να δείξουμε ότι κάτι κάνουμε κι εμείς; Για την επικοινωνία μήπως; και τι εννοούμε ακριβώς “επικοινωνία” μέσω ενός πληκτρολογίου;
• Εμποδίζει την αναζήτηση βοήθειας: Αν πιστεύουμε ότι πρέπει να είμαστε πάντα δυνατοί και θετικοί, είναι πιο δύσκολο να ζητήσουμε βοήθεια όταν τη χρειαζόμαστε ακόμα και από τους αγαπημένους δικούς μας ανθρώπους.
• Δυσκολεύει τις διαπροσωπικές σχέσεις: Όταν κρύβουμε τα συναισθήματά μας, δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε βαθιές και ουσιαστικές σχέσεις με τους άλλους γιατί πρωτίστως δεν έχουμε δημιουργήσει σχέση με τον εαυτό μας. Δεν έχουμε μάθει να εκφραζόμαστε επομένως δεν μπορούμε και να επικοινωνήσουμε.

Πώς μας επηρεάζει 

Η τοξική θετικότητα επηρεάζει τόσο τους άντρες όσο και τις γυναίκες, αν και με διαφορετικούς τρόπους. Οι άντρες συχνά αντιμετωπίζουν την πίεση να είναι πάντα δυνατοί, ανεξάρτητοι και επαγγελματικά επιτυχημένοι, ενώ οι γυναίκες να είναι τέλειες σε όλους τους τομείς της ζωής τους. Και οι δύο όμως, καλούνται να καταπιέσουν συναισθήματα όπως η θλίψη, ο φόβος ή η αδυναμία, δημιουργώντας μια ψευδαίσθηση ευτυχίας.

Πώς να αναγνωρίσεις την τοξική θετικότητα στη ζωή σου;

• Αισθάνεσαι ότι πρέπει να είσαι πάντα χαρούμενος/η;
• Καταπιέζεις τα αρνητικά σου συναισθήματα;
• Νιώθεις μόνος/η, ακόμη και όταν είσαι με άλλους ανθρώπους;
• Έχεις την τάση να συγκρίνεις τον εαυτό σου με τους άλλους;
• Αισθάνεσαι συχνά εξαντλημένος/η και χωρίς ενέργεια;

Τι μπορείς να κάνεις;

• Αποδέξου τα συναισθήματά σου: Όλα τα συναισθήματα είναι φυσιολογικά, τόσο τα θετικά όσο και τα αρνητικά. Δώσε στον εαυτό σου άδεια να τα νιώσεις όλα. Επιτρέπεται!
• Μίλα για αυτά που νιώθεις: Μοιράσου τα συναισθήματά σου με κάποιον που εμπιστεύεσαι, όπως έναν φίλο, έναν συγγενή ή έναν θεραπευτή.
• Φρόντισε τον εαυτό σου: Αφιέρωσε χρόνο για τις δραστηριότητες που σε χαλαρώνουν και σε γεμίζουν ενέργεια και ευεξία.
• Βάλε όρια: Μάθε να λες όχι όταν χρειάζεται και μάθε να προτεραιοποιείς τις ανάγκες σου.
• Γίνε πιο συμπονετικός/η με τον εαυτό σου: Όλοι κάνουμε λάθη και δεν είμαστε τέλειοι. Αποδέξου τις ατέλειές σου και μάθε από τα λάθη σου. Να θυμάσαι ότι η ζωή δεν διδάσκεται στο Πανεπιστήμιο,  είναι εκεί έξω και σε περιμένει να την ζήσεις μέσα από τις επιλογές σου. Τις καλές αλλά και τις δύσκολες.

Η τοξική θετικότητα είναι μια παγίδα, αλλά μπορούμε να την ξεπεράσουμε.

Η ευτυχία δεν είναι μια μόνιμη κατάσταση. Είναι ένα ταξίδι γεμάτο ανατροπές. Το να αποδεχτούμε όλα τα συναισθήματά μας, τόσο τα θετικά όσο και τα αρνητικά, είναι το πρώτο βήμα προς την αυθεντικότητα, την ευημερία και πάνω απ’ όλα την ψυχική υγείας μας και ισορροπία. 

Σας ενθαρρύνω να κάνετε τις ακόλουθες ερωτήσεις στον εαυτό σας:

Μέρος Α: Αυτοαξιολόγηση

• Πόσο συχνά νιώθεις την ανάγκη να δείχνεις πάντα θετικός/η, ακόμα και όταν δεν το αισθάνεσαι πραγματικά;
• Πόσο εύκολα καταπιέζεις τα αρνητικά σου συναισθήματα;
• Πιστεύεις ότι πρέπει να είσαι πάντα χαρούμενος/η και επιτυχημένος/η;
• Πώς αντιδράς όταν κάποιος σου εκφράζει ένα αρνητικό συναίσθημα;
• Πόσο συχνά συγκρίνεις τον εαυτό σου με άλλους και νιώθεις ότι δεν είσαι αρκετά καλός/ή;

Μέρος Β: Το περιβάλλον σου

• Πόσο συχνά οι άνθρωποι γύρω σου σε πιέζουν να είσαι πάντα θετικός/η;
• Πώς αντιδρούν οι άνθρωποι γύρω σου όταν εκφράζεις αρνητικά συναισθήματα;
• Πόσο συχνά ακούς φράσεις όπως “Σκέψου θετικά!”, “Όλα θα πάνε καλά!”, ακόμα και σε δύσκολες καταστάσεις;
• Πιστεύεις ότι η κοινωνία μας ενθαρρύνει την τοξική θετικότητα;

Επιπλέον ερωτήσεις:

• Υπάρχουν συγκεκριμένες καταστάσεις ή άτομα που σε κάνουν να νιώθεις ότι πρέπει να είσαι πάντα θετικός/η;
• Πώς πιστεύεις ότι η τοξική θετικότητα επηρεάζει την ψυχική υγεία σου;
• Τι θα ήθελες να αλλάξεις στον τρόπο που αντιλαμβάνεσαι και διαχειρίζεσαι τα συναισθήματά σου;

Σημείωση: Αυτό το ερωτηματολόγιο αποτελεί ένα εργαλείο αυτοαξιολόγησης και δεν αντικαθιστά την επαγγελματική συμβουλή. Αν αισθάνεσαι ότι η τοξική θετικότητα επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα της ζωής σου, μην διστάσεις να επικοινωνήσεις μαζί μου εδώ.

Και ποια είναι η λύση;

Η αυτοφροντίδα η οποία αποτελεί ένα ισχυρό αντίβαρο στην τοξική θετικότητα. Όταν δίνουμε προτεραιότητα στις ανάγκες μας, είτε αυτές αφορούν τη σωματική, την συναισθηματική ή την ψυχική υγεία μας, δημιουργούμε ένα ασφαλές καταφύγιο μέσα μας. Η αυτοφροντίδα μας επιτρέπει να αναγνωρίσουμε και να αποδεχτούμε όλα μας τα συναισθήματα, χωρίς να τα κρίνουμε. Είναι η τέχνη να αγαπάς τον εαυτό σου αρκετά για να ζήσεις μια υγιή ζωή.

Μας βοηθά να θέσουμε υγιή όρια και να προστατεύσουμε τον εαυτό μας από εξωτερικές πιέσεις. Μέσα από την αυτοφροντίδα, μαθαίνουμε να αγαπάμε και να εκτιμούμε τον εαυτό μας, όπως ακριβώς είμαστε. 

“Η αυτοφροντίδα δεν είναι εγωισμός, είναι αυτοσυντήρηση”

* * *

Ας μην ξεχνάμε ότι κάθε σχέση είναι διαφορετική, ειδικά αυτή με τον εαυτό μας. Καλό είναι να μην υποτιμάται η συνεργασία με έναν εξειδικευμένο σύμβουλο που με τις γνώσεις του και την εμπειρία του θα μπορέσει να προσφέρει βοήθεια και μια πιο ξεκάθαρη ματιά. Σε περίπτωση που θέλετε να μιλήσετε για τους δικούς σας προβληματισμούς, στείλτε μου το μήνυμα σας εδώ για να κουβεντιάσουμε για ό,τι σας απασχολεί.

Γαβριέλλα Καραπατή